5 mislukte fietsinnovaties in Utrecht

16 oktober 2023

Utrecht is een bijzonder fijne fietsstad. Toch gaat er weleens wat fout. In deze blog 5 innovaties voor de fiets die geen succes bleken!

1. De fietstrap bij de Gele Brug

Trap voor fietsers bij Gele Brug Utrecht

Elke dag fietsen ongeveer 7000 fietsers over de Gele Brug (Hogeweide brug) over het Amsterdam-Rijnkanaal. De brug verbindt Leidsche Rijn, via de Vleutenseweg, met de Utrechtse binnenstad. De brug heeft ook een trap met fietsgoot, dat is handig voor… Tja, waarvoor eigenlijk?


Volgens fietsgoot.nl bedraagt de optimale hellingshoek bij een fietstrap 17 graden. Bij de Gele brug is de fietsgoot echter dubbel zo steil, zodat je fiets meenemen haast onmogelijk en niet zonder gevaar is. Gebruik de fietsgoot in ieder geval niet met een e-bike.

2. Een duurzaam fietspad op de Croeselaan

Vier jaar geleden werd de Croeselaan opnieuw ingericht. Het moest de groenste straat van Utrecht worden, met verkeersborden van bamboe, dimbare led-verlichting en een fietspad van een duurzaam materiaal (RaMaC). Het fietspad zou hierdoor dubbel zolang meegaan (30 jaar) als een ‘gewoon’ fietspad.


Echter, tegen een week matige nachtvorst bleek het fietspad niet bestand. De toplaag raakte door de kou flink beschadigd en verpulverde tot grind. Het fietspad moest opnieuw worden aangelegd, dit keer gewoon van beton.

Fietspad Croeselaan Utrecht

Onlangs werd bekendgemaakt dat de rioolzuivering in Leidsche Rijn houtvezels uit gebruikt toiletpapier gaat filteren, zodat deze verwerkt kunnen worden in asfalt voor fietspaden. Een mooi initiatief. Laten we hopen dat het materiaal dit keer wel goed getest wordt en ‘winterproof’ is.

3. Een groene golf voor fietsers: Flo

Groene golf fietsers Utrecht FLO

Utrecht was de eerste stad ter wereld waar in 2018 een slim fietssysteem met een groene golf werd getest. Bij de kruising van de Amsterdamsestraatweg en Marnixlaan werd het Flo-systeem geïnstalleerd. Het was een innovatie van het Utrechtse bedrijf Springlab. Ongeveer 100 meter voor een stoplicht werd een meetpaal geplaatst die de snelheid van passerende fietsers meet. Op een scherm verschijnt vervolgens een duimpje, haas, schildpad of koe. Deze symbolen betekenen dat je snelheid precies goed, te laag of te hoog is, of dat je het groene licht sowieso niet haalt. Een leuk idee dat een van de grootste ergernissen van fietsers, namelijk lang wachten voor een stoplicht, kan verlichten.


Maar helaas. Een evaluatie van Flo-liet zien dat de doorstroming iets verbeterd was, maar niet voldoende om het systeem stadsbreed in te voeren. De Flo-paal aan de Amsterdamsestraatweg staat er sindsdien wat troosteloos bij.

4. De eerste fietsstraat van Nederland

De eerste fietsstraat van Nederland was de Burgermeester Reigerstraat in Utrecht-Oost. Halverwege de jaren negentig werd deze straat opnieuw ingericht, met als uitgangspunt dat auto’s daar te gast waren. Een betonnen drempel in het midden van de weg scheidde de twee weghelften van elkaar. Daarbij werd de rijbaan zo smal gemaakt, dat het voor auto’s onmogelijk was om fietsers in te halen. Op deze manier moest de automobilist zijn snelheid aanpassen aan het fietsverkeer.


Het ontwerp zorgde echter al snel voor gevaarlijke situaties. Ik fietste vroeger regelmatig door de Burgermeester Reigerstraat en kwam dan vaak terecht achter een bus die bijna stapvoets reed. Voor de bus fietste een persoon die niet sneller kon (en zich verschrikkelijk opgejaagd voelde door de bus). De ongeduldige groep fietsers achter de bus groeide steeds groter en begon aan riskante inhaalmanouvres. Als je haast had, probeerde je namelijk je fiets over de middendrempel heen te wippen en de bus (al spookrijdend) in te halen. Vaak kwam er dan net een auto van de andere kant en moest je jezelf razendsnel in veiligheid brengen. Het was gevaarlijk, bleek geen succes en na een half jaar werd de fietsstraat weer een gewone straat.

5. Een windscherm voor fietsers

Deze innovatie ligt net over de gemeentegrens in de buurt van Houten. Zo’n 20 jaar geleden werd de brug met een fietspad over de A27 voorzien van een windscherm. Het was een proeftraject ‘Beschut fietsen’ in het kader van het Masterplan Fiets. Een 300 meter lang windscherm moest fietsers beschermen en tegenwind met 60 tot 70 procent doen afnemen. Het scherm werd opgebouwd uit prefab-modules die gemaakt waren uit een raamwerk met flexibel invulmateriaal. De kosten van het windscherm bedroegen 500 gulden per strekkende meter.


Het effect was echter minimaal. Uit de evaluatie kwam naar voren dat er ‘wel enig effect was, maar dat fietsers dat nauwelijks bemerkten’. Net als de FLO-meetpaal is ook het windscherm nog altijd aanwezig. “Het staat er vermoedelijk nog, omdat niemand het heeft weggehaald,'' aldus een woordvoerder van het Fietsberaad in Utrecht, kenniscentrum voor fietsinnovatie. Bron

Windscherm bij fietspad over A27